Reisinformatie Schotland

>> klik hier voor het reisverslag van deze reis

>> Van deze reis is ook een zeer fraaie fotoserie, gemaakt door Wim Smeets

rotsen vol zeevogels

Een nachtje op de ferry vanuit IJmuiden en daarna heerlijk uitgerust beginnen aan de vogelreis in Schotland. Een verrassend afwisselend land met bossen en veel vrijwel kaal groen landschap, maar ook met weidse vergezichten en duizenden meren, waar op ÈÈn dag alle seizoenen kunnen passeren. Zo laat Schotland zich kort omschrijven. Schotland is aantrekkelijk vanwege het voorkomen van een aantal zeevogelsoorten, die iedere vogelaar graag eens gezien wil hebben: papegaaiduiker, zeekoet, alk, Noordse stormvogel en drieteenmeeuw in spectaculaire zeevogelkolonies, morinelplevier, Alpensneeuwhoen, grote jager, kleine jager, sneeuwgors, beflijster en smelleken. Op deze vogelreis gaan we onder andere speciaal op zoek naar deze soorten. Wij gaan in deze periode van het jaar vanwege de gemiddeld beste weersomstandigheden. Bovendien is het in juni in Schotland veel langer licht dan in Nederland.

Rotsen vol zeevogels
Na aankomst in Newcastle rijden we langs de kust richting Schotland. We bezoeken een kleine vogelrots met de meeste zeevogelsoorten. Het breken van de enorme golven op de kale rotsen is een overweldigend gezicht. De vogels trekken zich er niets van aan. Hun leven gaat gewoon door, of de zee nu glad is als een spiegel of als een storm het schuim van de koppen blaast. De massaís vogels lijken op het eerste gezicht haast uniform, maar als je beter ijkt zie je duidelijk verschillen en voorkeuren. Drieteenmeeuwen broeden op richels langs de steile rotsen. Hun nesten worden van jaar tot jaar vergroot met zeewier, gras en korstmossen. Ook zeekoeten broeden op richels. Omdat ze geen nest maken, hebben ze een duidelijke voorkeur voor de platte bovenkanten van zuilvormige rotsen. Zeekoeten zitten zeer dicht op elkaar en leven gewoonlijk in harmonie. Af en toe ontstaan ruzies, dan krijsen ze hevig en pikken naar elkaar. Aan het einde van de dag arriveren we in ons hostel. De accommodatie is als geheel voor onze groep afgehuurd. De ligging is schitterend: aan het einde van een doodlopende weg, aan de voet van de Cairncorm Mountains, midden in de natuur.

Visarend
Schotland is niet overal kaal en weids. Op enkele plaatsen zijn restanten van het oorspronkelijke Caledonische naaldwoud behouden gebleven. De restanten Caledonisch naaldwoud bestaan voornamelijk uit ëScots pineí, een boomsoort die groot en zwaar kan worden. Deze bomen zijn van belang voor de visarend, die zijn nest maakt in de platte kruin van een oude boom. We brengen een bezoek aan de beroemde visarendhorst bij Loch Garten. Hier staat een videocamera opgesteld, waarmee de gebeurtenissen op het nest vanuit een bezoekerscentrum gevolgd kunnen worden.

Lochs en moors
Na de overweldigende drukte in de zeevogelkolonies komt de weldadige rust van de Schotse meren (lochs) en moerassige heidevelden (moors). Er zijn veel minder vogels, maar die er zijn mogen er wezen: Schots sneeuwhoen, velduil, blauwe kiekendief, smelleken, goudplevier en bonte strandloper. Op enkele lochs komen roodkeelduikers en parelduikers voor en op kleine meertjes kunnen we kuifduikers waarnemen. Verder kunnen we op de lochs mogelijk brilduiker, grote, en middelste zaagbek, visarend, oeverloper en soms zwarte zee-eend waarnemen. Moors zijn grote moerassige heidevelden die zijn ontstaan nadat de oorspronkelijke bossen zijn gekapt. Wulpen, graspiepers, tapuiten en veldleeuweriken zijn algemeen. Naar de andere soorten moeten we wat langer zoeken, zoals bolderende korhoenders.

Jagers!
Jagers zijn machtige zeevogels met een parasitaire levenswijze: ze voeden zich vooral met prooien die ze roven van andere zeevogels. Om jagers te zien maken we een lange rit naar het noorden, waar we een eilandje bezoeken. Onderweg passeren we tientallen lochs en moors waar we uitkijken naar duikers, goudplevieren en de groenpootruiters. Met een boot worden we afgezet op het eilandje. We hebben de hele dag de tijd om van de vogels te genieten, want de boot pikt ons pas aan het einde van de dag weer op. We zien o.a de agressief duikende grote en kleine jagers (broedkolonies!), papegaaiduikers bij hun nestholen, een kleine kolonie noordse sterns, zingende oeverpiepers, brutale grote mantelmeeuwen en mogelijk enkele zwarte zeekoeten. De meeste vogels zijn zeer dicht te benaderen en dus goed te fotograferen! Langs de kust leeft ook een kleine kolonie grijze zeehonden, die bij laagwater op de rotsen rusten.

Eenzame kale bergplateaus
Centraal in de Schotse hooglanden liggen de Cairncorm mountains. Deze oeroude bergen zijn eeuwenlang onderhevig geweest aan de eroderende werking van water, wind en ijs. Op de vlakke toppen heerst een toendraklimaat. We maken hier een lange wandeling op zoek naar de specialiteiten: morinelplevier, Alpensneeuwhoen en sneeuwgors.

Glens: steenarend en beflijster
Glens zijn door gletsjers uitgesleten dalen in het gebergte. Afgelegen valleien met steile rotsige wanden vormen het broedgebied van de steenarend. Steenarenden zijn in Schotland vrij algemeen, maar niet gemakkelijk waar te nemen. In hetzelfde gebied kunnen we beflijster, frater, waterspreeuw, grote gele kwikstaart, tapuit en slechtvalk verwachten.

Wandelen tussen duizenden jan-van-genten Op de laatste dag brengen we, indien mogelijk (afhankelijk van de weersomstandigheden!), een bezoek aan Bass Rock. Dit is een merkwaardige granieten rots van bijna 100 meter hoog, die uit zee oprijst. Bass Rock is een van de weinige plekken in het oosten van Groot-BrittanniÎ waar jan- van-genten broeden, naar schatting ongeveer 20.000 paartjes. We proberen aan land te gaan, waar we (over een smal pad) tussen de broedende vogels wandelen.

Vogelfotografie
Op deze reis zijn, afhankelijk van de weersomstandigheden, uitstekende mogelijkheden voor vogelfotografie. Met name zeevogels en de soorten van de bergplateauís zijn van dichtbij te benaderen en te fotograferen.
Om een indruk te krijgen van de mogelijkheden kunt u het filmpje hieronder bekijken.