Reisinformatie Baikalmeer

>> klik hier voor het reisverslag van deze reis

Berkenbossen met de loslopende paarden en de traditionele Russische dorpjes

Diep in centraal SiberiÎ liggen uitgestrekte oerwouden; bossen van berken met hagelwitte bast, reusachtige Siberische dennen, sparren en lariksen. Dichte struik- en kruidenbegroeiingen en tal van omgevallen bomen maken het bos onoverzichtelijk, geheimzinnig en sprookjesachtig. De vele herten, elanden, bruine beren, sabelmarters en vogels zijn maar moeilijk waar te nemen. Temidden van deze onmetelijke bossen ligt het kroonjuweel van de Russische natuur: het geheimzinnige Baikalmeer. Op het meer zijn louter superlatieven van toepassing: een lengte van 640 km, een grootste diepte van 1637 m, 20% van de wereldzoetwatervoorraad (!) en een leeftijd van meer dan 25 miljoen jaar. Het jaarlijkse ritme van bevriezen en ontdooien zorgt ervoor dat het meer van oppervlak tot bodem schoon zuurstofrijk water bevat. Door deze unieke toestand is tot op grote diepte leven mogelijk. Omdat het Baikalmeer miljoenen jaren oud is, heeft een ongerepte flora en fauna de gelegenheid gehad om zich in eigen tempo te ontwikkelen: 80% van alle hier voorkomende soorten dieren komt alleen maar in het Baikalmeer voor. Een greep uit de unieke Baikalsoorten: de omul (een soort zalm), vele soorten kreeftachtigen en de Baikalrob, de enige zoetwaterzeehond ter wereld.

Irkoetsk
We vliegen van Moskou naar Irkoetsk, de stad die in 1661 werd gesticht en geldt als de schatkamer van de Siberische cultuur met ruim 700 monumenten. Vele honderden jaren oude houten huizen, gebouwd zonder een spijker te gebruiken, zijn versierd met houtsnijwerk en schilderingen. Irkoetsk ligt op de oevers van de Angara, de enige rivier die het Baikalmeer verlaat.

De oevers van het Baikalmeer
Vanuit Irkoetsk reizen we naar Listvyanka en steken daar de Angara over naar Port Baikal. Daar overnachten we in traditioneel gebouwde onderkomens. We verkennen de omgeving, de graslanden met hun overdaad aan bloemen en vlinders (o.a. zilvervlek en zilveren maan), de berkenbossen met de loslopende paarden en de traditionele Russische dorpjes. De graslanden zijn rijk aan bijzondere planten: drie soorten lelies, valkruid, geraniums, anemonen, trollius, vetblad en een akelei-soort kunnen we er aantreffen. We worden gastvrij voorzien van Russische maaltijden en wie wil kan zich opfrissen in de banya, de Russische sauna.

Boottocht
In Port Baikal ligt een boot voor ons klaar, waarmee we een kleine week het Baikalmeer op gaan. Nadat we de haven verlaten hebben, merken we al gauw dat we vaak alleen op het meer zijn. De uitgestrektheid van bossen, Bergen en water waar mensen goeddeels lijken te ontbreken, maakt een enorme indruk. Slechts een enkel dorpje ligt op de oever, honderden kilometers lang zien we hooguit een houten huisje van een ranger tussen de bomen die tot aan het water staan. Soms laten zich Baikalrobben zien. Vanaf de oevers gaat het vrij steil naar beneden; alleen daar krijgen we een idee van de ongelooflijke helderheid van het water. Het water van het meer is hier zuiver en drinkbaar.

De Bergen en de taiga
We gaan ook aan land om de bossen te bezoeken. De vogelwereld is uniek en we maken kans op o.a. auerhoen, hazelhoen, grauwe fitis, wilgengors, witkopgors en langstaartroodmus. Met wat geluk zien we ook zoogdieren. Voor de echte wandelaars is er de mogelijkheid om een zware wandeling te maken naar de bovenloop van de rivier de Lena. Daarvoor moeten we een bergketen over, maar de beloning is groot met een weergaloos uitzicht over een totaal onbewoond gebied, met een kristalheldere rivier en wilde bossen vol rendieren. Voor wie de wandeling te zwaar is, zijn korte wandelingen in de graslanden en bossen (de taiga loopt immers tot aan de oever) een mooi alternatief. Ook dan is het mogelijk een stukje hogerop te gaan en van het uitzicht over het meer te genieten.

Baikalrobben
We steken met de boot over naar de vijf streng beschermde Ushkeny eilanden. Deze vogelrijke eilanden, die elk begroeid zijn met dicht larikswoud, zijn de veiligste wijkplaatsen voor een deel van de populatie van de Baikalrobben. Begin juli komen de robben, in Rusland Nerpa genoemd, in het gebied aan vanuit hun noordelijk gelegen overwinteringsgebieden.

Van taiga naar steppe
Ergens op de oever stappen we aan land, misschien in een vissersdorpje. Vandaar reizen we per bus door een gebied met duinen en moerassen. Vervolgens maken we een lange rit door de taiga naar Ust Barguzin. Dit is een stad aan het meer waar huizen en straten nog grotendeels in traditionele stijl gebouwd zijn. Ook het leven is er nog traditioneel. Van daaruit gaan we naar Ulan Ude, de hoofdstad van de autonome republiek BuryatiÎ, dat een groot deel van bet gebied rond het meer beslaat. Tijdens het verblijf daar bezoeken we een volledig gerenoveerd boeddhistisch klooster. Perestrojka en glasnost hebben de inwoners van BuryatiÎ, een van oorsprong Tibetaans volk, de ruimte gegeven hun godsdienst weer openlijk te belijden. We bezoeken het gebied ten zuiden van Ulan Ude. We zijn hier dicht bij MongoliÎ en het landschap is een uitloper van de Mongoolse steppe. De flora, de vogels (o.a. Amoervalk, jufferkraan en sakervalk) en de vlinders zijn gevarieerd en heel anders vergeleken met wat we tot nu toe gezien hebben.

Selenga-delta
De Selenga, een rivier uit MongoliÎ, mondt met een wondermooie delta uit in het Baikalmeer. De delta bestaat uit vele grote en kleinere wateren met rivierduinen, struwelen, bossen en vlakten van zeggen en riet. De vogelrijkdom is er enorm met goede kansen op het waarnemen van onder andere kraanvogels, zeearenden, Pallas' rietgors, poelruiters, reuzensterns en rood-keelnachtegalen.

Trans-Siberische spoorlijn
De reis wordt afgerond met een reis van enkele uren naar Baikalsk. Vandaar nemen we een klein stukje Trans-Siberische spoorweg naar Slyudyanka. We reizen vandaar naar Irkoetsk, waar we de laatste nacht doorbrengen.

Reizen naar ongerept gebied
De omgeving van het Baikalmeer kent nauwelijks toeristische voorzieningen. Vervoer en organisatieniveau zijn anders dan u in Nederland gewend bent. Daarom kan de reis soms het karakter hebben van een expeditie en reizen we, rekening houdend met capaciteit van vervoer en accommodaties, maximaal met 8 deelnemers. Van de deelnemers verwachten we begrip voor de lokale situatie en de bereidheid om aan onvoorziene omstandigheden het hoofd te bieden.